Dieta zimą czyli jak rozgrzać organizm

Dieta zimą jest szczególnie istotna. Człowiek podlega rytmowi biologicznemu. Podobnie jak bakterie i drobnoustroje zamieszkujące nasze ciało. Ich skład i ilość podlegają zmianom zgodnie z cyklami pór roku. Warto wiedzieć jak w poszczególnych porach roku wesprzeć nasz organizm dietą, abyśmy czuli się zdrowo i aby nie brakowało nam energii do działania.

Dieta zimą czyli jak się rozgrzać

Zima w pełni. Niskie temperatury już dają nam się we znaki, a ciepłe kurtki i czapki nie zawsze wystarczają. Nie możemy kontrolować pogody za oknem. Nasi przodkowie wiedzieli intuicyjnie co kiedy jeść. Dziś w sklepach przez okrągły rok można kupić prawie wszystko, więc dostępność produktów nie stanowi już wyznacznika, jak było to kiedyś. Jednak tradycyjna medycyna chińska podpowiada nam co jeść. Dzieli ona produkty żywnościowe na pięć grup – wyziębiające, wychładzające, obojętne, rozgrzewające oraz gorące. Zgodnie z tą filozofią nasza dieta powinna być dostosowana do pory roku oraz klimatu, w którym żyjemy. W okresie jesienno-zimowym dominować powinny potrawy neutralne i ciepłe, uwzględniające równowagę sześciu smaków: słonego, słodkiego, kwaśnego, gorzkiego, ostrego i cierpkiego. Organem zimy są nerki, na które trzeba zwrócić szczególną uwagę.

Co jeść zimą?

Zimą w codziennym jadłospisie warto uwzględnić jak zawsze warzywa. Rośliny, których okres wegetacji jest stosunkowo długi, np. kapusta, marchew czy pasternak są bardziej rozgrzewające niż te rosnące krócej, jak rzodkiewki czy sałaty. Również te warzywa, które naturalnie posiadają barwę czerwoną, pomarańczową lub żółtą są bardziej rozgrzewające niż warzywa zielone.

Z warzyw najbardziej rozgrzewającą naturę mają: buraki, cebula, por, dynia, słodkie ziemniaki, soczewica, pietruszka, jarmuż, chrzan i obowiązkowo również czosnek, który nie tylko rozgrzeje, ale i uchroni organizm przed chorobami. Polecane są także kapusty, brukselka, rzepa, brukiew, pasternak. Jedzmy także więcej potrw z grochu, fasoli, soczewicy – oczywiście tych długo gotowanych, z dodatkiem rozgrzewających ziół.

dieta rozgrzewajaca - bauraki, marchew, cebula jak warzywa rozgrzewające
Warzywa rozgrzewające – buraki, marchew, cebula

Z mięsa i ryb najlepiej spożywać dziczyznę, wołowinę, drób oraz ryby morskie i słodkowodne, a także krewetki.

Z ziaren z uwagi na swój potencjał termiczny polecane są: kasza jaglana, jęczmienna i owsiana. Kasze przed gotowaniem powinniśmy poddać  je prażeniu – wówczas zmienią one swoją energię na cieplejszą.

Tradycyjne polskie dania typu barszcze (szczególnie barszcz ukraiński), żury, rosoły, krupniki, kasze to wymarzone jedzenie na te porę roku. Poza tym zalecane są długo gotowane gulasze warzywne i leczo. Oraz wszelkiego rodzaju kiszonki. A także orzechy i nasiona. Dobrym pomysłem na zimę jest także zupa miso, która wzmacnia i rozgrzewa nerki.

Ważnym elementem diety rozgrzewającej jest spożywanie ciepłego śniadania. Może to być mieszanka zbóż lub kasza jaglana wzbogacona w orzechy i gotowane owoce – brzoskwinie lub morele, które dodatkowo dostarczą niezbędne składniki mineralne i witaminy. Warto pamiętać również o piciu ciepłych napojów w ciągu dnia. Do herbaty można dodać goździki lub cynamon, które nie tylko rozgrzeją ale również zadziałają odprężająco. Zaleca się także picie naparów z szałwii, pokrzywy, lipy, maliny czy dzikiej róży, majeranku, tymianku, bazylii.

Owoce tak – ale ….

Zimą warto spożywać również owoce. Choć większość ma właściwości chłodzące, to jednak można znaleźć również takie, które nieco rozgrzeją. Są to przede wszystkim brzoskwinie, morele, daktyle oraz wiśnie. Właściwościami rozgrzewającymi charakteryzuje się również skórka pomarańczy.

Niewskazane są wszelkie cytrusy – natura zadbała o to, by owoce rosnące w klimacie tropikalnym ochładzały ludzi tam żyjących. Zimą nie powinno się spożywać pomarańczy, mandarynek, arbuzów, ananasów, kiwi, chyba, że połączymy je z przyprawami o potencjale gorącym tj. imbirem, cynamonem, chili. Soki zastąpmy kompotami gotowanymi z dodatkiem goździków.

Jak przyrządzać potrawy

Warto pamiętać, że termikę produktów można zmienić za pomocą obróbki termicznej. Dlatego warzywa czy owoce najlepiej spożywać pieczone lub gotowane, w postaci zup lub też dodatków do dań głównych. Dłuższe gotowanie przy niższej temperaturze sprawia, że potrawa działa bardziej rozgrzewająco. Należy pamiętać że spożywane potrawy nie powinny być ani za gorące ani za zimne.

Dieta zimą – co wykluczyć

Z diety należy wyeliminować natomiast produkty wychładzające, czyli przede wszystkim twarogi oraz jogurty, surowe warzywa i białą mąkę.

Nie poleca się spożywania zimą produktów surowych, który wychładzają organizm, osłabiają żołądek, wątrobę, śledzionę, nerki, wzmacniają produkcję śluzu, przez co obniżają odporność. Dlatego nie są zalecane w tym czasie diety odchudzające, oczyszczające, sokoterapie, głodówki.

Dieta zimą powinna być tak skomponowana, aby unikać warzyw, które mają naturę oziębiającą tj. sałata, pomidory i ogórki, kalafior, rzepa, brokuły, grzyby, kukurydza, cukinia, wodorosty.

Staramy się omijać z uwagi na właściwości wychładzające pszenicę (i produkty z niej) oraz biały ryż.

Zimą nie pijemy także zimnej wody i innych zimnych napojów, zielonej herbaty. Napoje powinny być ciepłe, z dodatkiem soków malinowego, z czarnej porzeczki, dzikiej róży, a także rozgrzewających przypraw takich jak imbir czy kardamon.

Rozgrzewające zioła

Zioła są w zimie naszym sojusznikiem. Jeśli mamy ochotę na produkty nie zalecane sięgnijmy po zioła, które zmienią naturę tych dań na bardziej korzystną w tym okresie. Polecane są w szczególności; imbir, cynamon, gałka muszkatołowa, kardamon, wanilia, gorczyca, chili, curry, garam masala, czosnek, chrzan, pieprze. Warto wzbogacać nimi na sery, jeśli chcemy po nie sięgać.

Pamiętać także powinniśmy o innych ziołach mających naturę rozgrzewającą: majeranek, rumianek, tymianek, rozmaryn, macierzanka, kolendra, cząber, ziele angielskie, bazylia, goździki, anyż, kiść laurowy, koper włoski.

Spożywanie dań rozgrzewających jest wskazanie nie tylko w zimie, ale również dla osób zmęczonych i cierpiących z powodu depresji, wzdęć, skłonności do infekcji czy problemów z koncentracją.

 

Bibliografia:

„Rozgrzej się do środka w zimowe chłody” – Bogusia della Porta Zdrowie bez leków

„Jedz i żyj zgodnie z porami roku” Bożena Żak-Cyran

„5 przemian w kuchni i w życiu” Ewa Dobek

 

 

Jak Ci się podobało?
Ale super!
0
Fajnie
0
Jest OK
0
Nic nadzwyczajnego
0
Nuda
0
Przewiń do góry