Witamina B6 – pirydoksyna

sardynki jako źródło wit B6

Witamina B6 została zidentyfikowana w 1930 r. przez Chicka i Coppinga. Badacze nazwali ją czynnikiem I. Kilka lat później na jej ślad natknął się węgierski biochemik Gyorgy, który to w późniejszym okresie badając szczury udowodnił, że niedobory tej witaminy powodują ostre zapalenie skóry. Witamina B6 występuje w trzech odmianach – jako pirydoksyna, pirydoksal i pirydoksamina, które różnią się między sobą podstawnikami na czwartym atomie węgla (grupa hydroksylowa, metylowa i aldehydowa). Zapotrzebowanie dobowe człowieka na witaminę B6 wyniosi ok. 2-3 mg. Wzrasta ono wraz ze zwiększonym spożyciem białek. Ponadto jej zapotrzebowanie zależy od intensywności przemiany materii – wzrasta przy uprawianiu sportu, w chłodnej porze roku, podczas ciąży i karmienia. Pirydoksyna jest szczególnie niezbędna w diecie osób zmagających się z zaburzeniami psychicznymi, takimi jak np. schizofrenia,  depresja, choroba afektywna dwubiegunowa, apatia, stany lękowe.

Witamina B6 – funkcje

  • uczestniczy w przemianach aminokwasów, metabolizmie kwasów tłuszczowych i syntezie białek,
  • uczestniczy w tworzeniu przeciwciał, podnosi odporność,
  • uczestniczy w zamianie tryptofanu na witaminę PP (pomaga w zwiększeniu poziomu tej witaminy w organizmie),
  • niezbędna do syntezy porfiryn (np. cytochromów oraz hemu – składnika hemoglobiny) i hormonów (np. histaminy, serotoniny),
  • odpowiada za prawidłową pracę układu nerwowego,
  • posiada zdolność podnoszenia poziomu serotoniny, która zapewnia dobry nastrój.

Witamina B6 – Niedobory

Niezmiernie rzadko obserwuje się niedobory witaminy B6. Wynika to z częstego występowania tej witaminy w pożywieniu. Na jej brak cierpią najczęściej osoby starsze (powyżej 75 roku życia), alkoholicy oraz kobiety karmiące. W okresie laktacji wzrasta zapotrzebowanie na witaminę B6. Ważne więc, by matka spożywała pokarmy bogate w tą witaminę. Niezapewnienie odpowiedniego poziomu B6 skutkuje awitaminozą zarówno u niej, jak i u dziecka, które wraz z pokarmem nie otrzyma wystarczająco dużo witaminy..

Długotrwałe niedobory witaminy B6 skutkują zaburzeniami neurologicznymi. Przez jej brak, uniemożliwiona zostaje prawidłowa synteza ważnych substancji w mózgu, co prowadzi do starzenia neuronów.  Niedobory pirydoksyny przyczyniają się również do zmian składu aminokwasów w niektórych partiach mózgu.

Witamina B6, wspólnie z witaminą B12 i kwasem foliowym bierze udział w przemianie homocysteiny w organizmie. Jej niedobór może skutkować zwiększeniem poziomu homocysteiny we krwi. Badania nie wskazują jednoznacznie, że to homocysteina odpowiada za rozwój choroby Alzheimera, jednak u chorych obserwuje się zwiększony poziom homocysteiny w porównaniu z grupą kontrolną. U osób z awitaminozą B6 obserwuje się również:

  • apatię,
  • bezsenność,
  • zmiany skórne,
  • anemię,
  • podatność na infekcje,
  • kamienie nerkowe (niedobory B6 wzmagają tworzenie kwasu szczawiowego),
  • napady padaczkowe (u dzieci).

Nadmiar witaminy B6 jest wydalany z z organizmu i rzadko obserwuje się przedawkowanie. Działanie toksyczne może wystąpić przy nadmiernym przyjmowaniu witaminy w postaci tabletek, co może skutkować, podobnie jak niedobór, zaburzeniami neurologicznymi. Wśród dolegliwości pojawiają się problemy z koordynacją mięśniową, słabość mięśni, niepewny chód i uczucie mrowienia w kończynach.

Za najlepsze źródła witaminy B6 uznawane są:

  • ryby (szczególnie sardynka, łosoś),
  • wątróbka,
  • drób,
  • drożdże piekarskie,
  • ziemniaki,
  • orzechy,
  • ziarna zbóż,
  • soja,
  • fasola,
  • jaja,
  • banany,
  • sok pomarańczowy,
  • chleb z całych ziaren pszenicy,
  • kiełki pszeniczne,
  • szpinak.

Bibliografia

Paul Pitchford, Odżywianie dla zdrowia – tradycje wschodnie i nowoczesna wiedza o żywieniu, Galaktyka 2008, 2009, 2010, s. 504

Justyna Jessa, Dieta w terapii zaburzeń psychicznych, Food Forum, nr 1 (4) 2014

dr hab. lek. med. Dariusz Włodarek, Znaczenie żywienia w demencji i chorobie Alzheimera, Food Forum, nr 1 (4) 2014

Tablice biologiczne, Wydawnictwo Adamantan, 1994-2004, s. 30

Agnieszka Gryszczyńska, Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie, skutki awitaminozy, Borgis – Postępy Fitoterapii 4/2009, s. 229-238

http://www.biotechnologia.uni.opole.pl/biblioteka/docs/WITAMINY-PRAWDA-I-MITY.pdf (03.05.2016)

ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/004/y2809e/y2809e03.pdf (03.05.2016)

Jak Ci się podobało?
Ale super!
0
Fajnie
0
Jest OK
0
Nic nadzwyczajnego
0
Nuda
0
Przewiń do góry