Witamina D – kalcyferole

witamina D śledź w bułce

Pod wspólną nazwą witamina D klasyfikowane są różne czynne biologicznie substancje z grupy kalcyferoli. W szczególności mówi się o witaminie D2 pochodzenia roślinnego (ergokalcyferolu) oraz witaminie D3 pochodzenia zwierzęcego (cholecalcyferolu, pochodnej cholesterolu). Witamina D syntetyzowana jest w skórze (!) pod wpływem promieni nadfioletowych (tj. światła słonecznego). Z uwagi na tę specyficzną cechę, witaminę D coraz częściej traktuje się jak hormon, a nie typową witaminę. Co ciekawe skóra o ciemnej karnacji produkuje witaminę D około sześciu razy wolniej, na skutek pochłaniania promieniowania UV przez melaninę. Powoduje to, że osoby rasy czarnej mają przeważnie o połowę mniejsze stężenie witaminy D we krwi niż biali. Kremy ochronne redukują jej produkcję czasem nawet o około 98% (w zależności od faktora).

Witamina D – Funkcje

  • ma wpływ na wchłanianie wapnia i fosforu (czyli budowę kości i chrząstek);
  • reguluje wydalanie fosforanów przez nerki;
  • chroni przed powstawaniem krzywicy (głównie u dzieci);
  • pełni funkcje regulacyjne w układzie odpornościowym.

 

Witamina D – Niedobory

Konsekwencjami niedoboru witaminy D są:

  • powstawanie krzywicy u dzieci;
  • spowolnienie wzrostu zębów stałych i mlecznych;
  • nadczynność przytarczyc;
  • powstawanie osteomalacji powodującej kruchość kości;
  • osłabienie siły mięśni, którym towarzyszą bolesne skurcze, bóle mięśni i stawów;
  • zwiększenie ryzyka wystąpienia otyłości, nadciśnienia, zawałów serca, udarów mózgu, nowotworów (jelita grubego, piersi, prostaty, nerek);
  • przyspieszenie procesów starzenia;
  • skłonność do infekcji;
  • skłonność do powstawania chorób autoimmunologicznych (reumatoidalne zapalenie stawów, cukrzyca typu 1, stwardnienie rozsiane);
  • zaburzenia gospodarki węglowodanowo-tłuszczowej (cukrzyca typu 2).

 

Witamina D – Nadmiar

Nie jest możliwe wywołanie hiperwitaminozy przy zwykłej diecie lub intensywnej ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe. Nadmierna ilość promieni UV rozkłada witaminę D do suprasterolu, zapobiegając nadprodukcji. Tym niemniej niektóre schorzenia (sarkoidoza, gruźlica) mogą powodować, że już nieduże dawki wywołają efekt zatrucia. Nadmiar witaminy D prowadzi do:

  • gromadzenia się wapnia w tkankach – w sercu, nerkach (kamica nerkowa);
  • zaburzenia pracy ośrodkowego układu nerwowego;
  • nudności i wymiotów, braku apetytu, zaparć;
  • osłabienia i łatwego męczenia się;
  • nadmiernego pragnienia, wzmożonego oddawania moczu;
  • świądu skóry,
  • bólów głowy.
  • u dzieci można zaobserwować opóźnienia w rozwoju psychomotorycznym.

 

Za najlepsze źródła witaminy D uważane są produkty, które dostarczają organizmowi co najmniej 20% zalecanego dziennego spożycia. Należą do nich:

  • ryby morskie (w szczególności śledź, łosoś, makrela, dorsz)
  • cielęcina
  • grzyby
  • żółtko jajka
Jak Ci się podobało?
Ale super!
0
Fajnie
0
Jest OK
0
Nic nadzwyczajnego
0
Nuda
0
Przewiń do góry