Witamina A – retinol

witamina A warzywa

W produktach żywnościowych witamina A występuje w dwóch postaciach. W produktach pochodzenia zwierzęcego zawarta jest jako retinol, zaś w produktach roślinnych w postaci prowitamin A, które w ściance jelit przekształcają się w witaminę A. Najbardziej znaną prowitaminą A jest beta-karoten. Należy pamiętać o tym, że wchłanianie prowitamin w ściankach jelit jest procesem mało efektywnym – potrzeba 6 części beta-karotenu (lub 12 części innych karotenów np. alfa-karotenu), aby wytworzyć 1 część retinolu. Niektóre źródła podają, że wytwarzanie witaminy A z beta-karotenu możliwe jest jedynie w przypadku niedoboru tej witaminy ze produktów pochodzenia zwierzęcego. Stąd wniosek, że przedawkowanie witaminy A w postaci beta-karotenu jest niemożliwe. Z uwagi na powyższe, zalecaną ilość witaminy A określa się jako równoważnik retinolu (RE). Dorosłe kobiety powinny spożywać dziennie 800 μg, zaś mężczyźni 1000 μg witaminy A (ekwiwalentów retinolu). Zapotrzebowanie wzrasta w okresie ciąży i karmienia oraz przy zwiększonym wysiłku fizycznym.

Witamina A – Funkcje

  • Ma wpływ na zdolność widzenia (uczestniczy w tworzeniu purpury wzrokowej);
  • Przyczynia się do tworzenia i utrzymania nabłonka skóry, błon śluzowych, i tkanek chrzęstnych;
  • Jest niezbędna do podtrzymywania zdolności obronnych organizmu przeciw zakażeniom;
  • Wpływa na wzrost;
  • Pełni istotną rolę w syntezie hormonów oraz ich regulacji;
  • Wykazuje działanie przeciwnowotworowe.

 

Witamina A – Niedobory

Organizm ludzki może zgromadzić witaminę A w ilości niezbędnej do zaspokojenia rocznych potrzeb w tym zakresie. Dlatego objawy niedoborów tej witaminy nie występują od razu. Często są one powiązane z niedoborem białka i cynku. Konsekwencjami niedoboru witaminy A są:

  • utrudniona adaptacja wzroku przy wejściu do słabo oświetlonego pomieszczenia (tzw. kurza ślepota);
  • uszkodzenie rogówki i trwałe uszkodzenie wzroku;
  • uszkodzenia skóry (najwcześniej w błonach śluzowych narządów oddechowych i płciowych);
  • zakażenia;
  • zahamowanie wzrostu kości, łamliwość kości, przyspieszenie próchnicy;
  • osłabienie układu nerwowego i mięśniowego;
  • anemia;
  • opóźnienie wzrostu u dzieci oraz późne kształtowanie się uzębienia.

 

Nadmiar witaminy A

Zbyt duże ilości tej witaminy prowadzą do ostrych i chronicznych zatruć. Szczególnie niebezpieczne jest jej przedawkowanie w okresie ciąży, może bowiem prowadzić do poronienia lub uszkodzenia płodu. Nadmierne przyjmowanie witaminy A może także wpływać na układ nerwowy i mięśniowy, czego konsekwencją może być bezsenność, utrata apetytu, drażliwość, niepokój, bóle głowy i słabości mięśni.

 

Za najlepsze źródła witaminy A uważane są produkty, które dostarczają organizmowi co najmniej 20% zalecanego dziennego spożycia. Należą do nich:

  • wątroba wieprzowa
  • wątroba cielęca;
  • wątroba wołowa;
  • wątroba kurza;
  • wątroba barania;
  • czerwone i żółte owoce oraz warzywa (marchew, dynia, morele)
  • tran;
  • bataty;
  • masło;
  • węgorz;
  • jarmuż;
  • melon miodowy
  • szpinak;
  • roszponka;
  • cykoria;
  • seler naciowy;
  • brokuły;
  • pokrzywa;
  • liście mniszka lekarskiego;
  • owoce dzikiej róży;
  • kiełki żyta;
  • sery (mascarpone, camembert 60% tł.)
  • sałata.
Jak Ci się podobało?
Ale super!
0
Fajnie
0
Jest OK
0
Nic nadzwyczajnego
0
Nuda
0
Przewiń do góry