Lukrecja – delicje dla smakoszy

lukrecja - słodycze

Pochodzenie lukrecji

Lukrecja, a dokładniej lukrecja gładka jest byliną należącą do rodziny bobowatych. Jej nazwa pochodzi z języka greckiego i wywodzi się od słów ‘glykos’ oznaczającego  słodki oraz ‘rhuza’, czyli korzeń. Jest rośliną uprawianą przede wszystkim w celach leczniczych. Jednak rośnie również dziko na południu Rosji, w rejonie Morza Śródziemnego oraz Azji Mniejszej. To jedna z najstarszych roślin wykorzystywanych w celach leczniczych. Jej właściwości znane były już w starożytności i cenione w Grecji, Egipcie oraz Rzymie. Jest także jednym z najstarszych surowców chińskiej medycyny ludowej. Nie wszystkie odmiany lukrecji posiadają takie same właściwości. Najsłodsze i najbardziej skuteczne w lecznictwie są korzenie rosnącej w klimacie śródziemnomorskim lukrecji glabra typica.

korzeń lukrecji

Lukrecja – skąd ta słodycz

Korzeń lukrecji charakteryzuje się słodkim smakiem, stąd jest ona częstym składnikiem słodzącym herbatek owocowych. Słodki smak nadaje jej główny składnik czynny lukrecji, którym jest kwas glicyryzynowy. Jest to substancja około 50-100 razy słodsza od sacharozy, czyli znanego nam cukru.

Charakteryzuje się niestety niekorzystnym, gorzkawym posmakiem, tak zwanym „lukrecjowym” co ogranicza możliwości jej stosowania. Przemysł spożywczy wykorzystuje lukrecję jako dodatek do różnego rodzaju przypraw. Ale także w postaci substancji słodzącej w wyrobach cukierniczych, przetworach owocowych oraz napojach. W niektórych krajach, przede wszystkim w Holandii, Francji, Niemczech oraz Skandynawii niezwykle popularne są cukierki lukrecjowe. Są to słodycze o ciemnej, a nawet czarnej barwie, w smaku przypominające anyż. Jednak nie każdemu smak ten przypadnie do gustu. We Włoszech czy Francji cukierki lukrecjowe, a także korzenie tej rośliny do ssania oraz żucia kupić można w marketach, sklepach ze zdrową żywnością, a także w aptekach.

W Polsce lukrecja nie jest jeszcze tak popularna, jednak można ją dostać w lepiej zaopatrzonych sklepach ze zdrową żywnością. Lukrecję znaleźć można także w składzie włoskiego likieru Sambuca, a także piwa Guinness. Nie tylko ze względu na słodycz, ale również przez właściwości prozdrowotne lukrecji jest ona także składnikiem wielu herbatek ziołowych.

A jednak lekarstwo

Dzięki ogromnej zawartości naturalnych związków czynnych, przede wszystkim flawonoidów, triterpenów, saponin triterpenowych, aminokwasów, polisacharydów, olejków eterycznych, a także składników mineralnych lukrecja od wieków stanowi cenny surowiec wykorzystywany w medycynie.

Korzenie lukrecji mogą być stosowane jako lek wykrztuśny w przypadku nieżytu górnych dróg oddechowych, jako środek moczopędny oraz rozkurczowy. Znajdują również zastosowanie w chorobach skórnych oraz w alergiach. Przez wzgląd na swoją aktywność spazmolityczną lukrecja działa korzystnie w przypadku choroby wrzodowej żołądka oraz dwunastnicy. Dzięki zawartości kwasu glicyryzynowego oraz izoflawonów, korzeń lukrecji posiada działanie bakteriobójcze w stosunku do wielu drobnoustrojów, np. Escherichia coli czy Mycobacterium tuberculosis (prątek gruźlicy). Działanie bakteriobójcze w połączeniu ze spazmolitycznym sprawia, że roślina ta jest składnikiem wielu mieszanek wykrztuśnych oraz przeciwkaszlowych. Wchodzi także w skład wielu suplementów przeznaczonych do stosowania podczas menopauzy. W Japonii kwas lukrecjowy wykorzystywany bywa w celu zmniejszenia ryzyka powstawania raka wątroby oraz w leczeniu przewlekłych zapaleń wątroby typu C. Ponadto przetwory z lukrecji oddziałują hamująco na rozwój wirusów DNA oraz RNA

Dzięki aktywności biologicznej charakteryzującej lukrecję, stanowi ona cenny surowiec przemysłu farmaceutycznego. Spotkać ją można w różnego rodzaju suplementach diety, herbatkach, mieszankach ziołowych, tabletkach i syropach. Natomiast ekstrakt pozyskiwany z korzenia lukrecji jest częstym dodatkiem do orientalnych, ziołowych mieszanek wykorzystywanych np. w tradycyjnej medycynie chińskiej.

Lukrecja w kosmetyce

Lukrecja znajduje również zastosowanie kosmetologiczne. Jest jedną z substancji naturalnych znajdujących się w produktach rozjaśniających skórę. Wykazuje także silne działanie nawilżające, dzięki czemu sprawdza się jako składnik kosmetyków nawilżających. Ponadto picie herbatki z korzenia lukrecji pomaga łagodzić podrażnienia, zapalenia, a także wzmacnia naczynka krwionośne. Wspomaga redukcję nadmiaru łoju w skórze, pomaga oczyścić cerę i zmniejszyć ilość wyprysków oraz zaskórników. Lukrecja sprawdza się także w walce z grzybicą, wspomaga gojenie ran i łagodzi oparzenia słoneczne.

Niestety poza wieloma korzystnymi aspektami wynikającymi ze spożywania lukrecji, posiada ona również wiele udowodnionych działań niepożądanych. Spożywanie lukrecji w nadmiarze może prowadzić do rozwoju nadciśnienia tętniczego, obrzęków obwodowych, hipokaliemii, a także zasadowicy metabolicznej. Wykazano również, że może ona wchodzić w interakcje z niektórymi lekami.

Piśmiennictwo:

  1. Karłowicz-Bodalska K., Han S., Han T., Koppa K., Krzak I., Ruszkiewicz M., Kowalczyk A.: Wybrane rośliny lecznicze stosowane w menopauzie, Postępy Fitoterapii, 3, 2015, 144-152
  2. Kowalski P., Kowalska M., Stanowska K., Burczyk J.: Naturalne środki słodzące w świetle dopuszczalności ich spożycia w Polsce i krajach Unii Europejskiej, Postępy Fitoterapii, 1, 2004, 4-9
  3. Langer D., Stryczyński Ł., Szturo A., Tykarska E.: Nadciśnienie tętnicze indukowane przez lukrecję, Nadciśnienie tętnicze, 18, 3, 2014, 121-126
  4. Moliszewska E.B.: Substancje naturalne o właściwościach rozjaśniających skórę i ich znaczenie kosmetologiczne, [w:] Zhuk O., Dzieńdziora I.: Aspekty starzenia się organizmu cz. I, Publisher: Wydawnictwo Studio Impreso Przmysław Biliczak,.141-160
  5. Myszkowska-Ryciak J., Harton A., Gajewska D., Bawa S.: Środki słodzące w profilaktyce i leczeniu otyłości, Kosmos Problemy Nauk Biologicznych 59, 3-4 (288-289), 2010, 365-374
  6. Ratz-Łyko A., Arct J., Pytkowska K.: Kosmetyczne właściwości lukrecji gładkiej, Świat Przemysłu Kosmetycznego, 3, 2012, 58-61
  7. Tomas M., Pietrzak W., Nowak R.: substancje pochodzenia naturalnego w walce z zakażeniami Helicobacter pylori, Postępy Fitoterapii, 1, 2012, 22-27
  8. Waszkiewicz-Robak B.: Syropy i inne słodkie składniki żywności – czy to dobre i zdrowe zamienniki cukru? Wszechnica Żywieniowa, 2014
  9. Wolski T., Baj T., Ludwiczuk A., Sałata M., Głowniak K.: Surowce roślinna o działaniu adaptogennym oraz ocena zawartości adapogenów w ekstraktach i preparatach otrzymanych z rodzaju Panax, Postępy Fitoterapii, 2009, 2, 77-97.

 

Jak Ci się podobało?
Ale super!
0
Fajnie
0
Jest OK
0
Nic nadzwyczajnego
0
Nuda
0
Przewiń do góry