piątek , 19 Styczeń 2018
Home / Produkty znane i nieznane / Zboża i ziarna / Quinoa (komosa ryżowa) superfood czy moda?

Quinoa (komosa ryżowa) superfood czy moda?

Komosa ryżowa (quinoa) to popularna w Ameryce Południowej roślina, która z powodzeniem od 7000 lat zastępowała inne zboża, np. kukurydzę. Po ekspansji hiszpańskiej na kraje zamieszkałe przez Inków zastąpiona została przez europejską pszenicę oraz jęczmień. Jednak niebywałe wartości odżywcze komosy sprawiły, że obecnie coraz częściej gości ona na stołach obywateli nie tylko Boliwii czy Peru.

quinoa - roślina
Komosa ryżowa – roślina

Co ciekawe jest ona blisko spokrewniona z polską lebiodą, czyli komosą białą

Quinoa – właściwości odżywcze

Podstawową zaletą quinoa jest zachowanie równowagi makroskładników – zawiera około 15% białka tyle samo tłuszczu i  70% węglowodanów. Dodatkowo jej wartość odżywcza jest większa niż innych zbóż. Liczne antyoksydanty takie jak cynk czy witamina E chronią komórki, przed uszkodzeniem oksydatywnym, a związki mineralne stanowią kofaktory wielu enzymów, np. glutationu (także o właściwościach przeciwutleniających). Ponadto związki fenolowe komosy sprawiają, że jej strawność zwiększa się dzięki czemu nie powoduje ona dyskomfortu od strony przewodu pokarmowego (występuje on czasami u niektórych osób po spożyciu innych pełnoziarnistych produktów).

Porównanie wartości odżywczej komosy ryżowej, pszenicy (nieoczyszczonej) i kaszy gryczanej

 Komosa ryżowaPszenicaKasza gryczana
Wapń [mg]473418
Żelazo [mg]4.573.522.2
Magnez [mg]197144231
Potas [mg] 563431460
Cynk [mg]3.14.12.4
Kwas foliowy [μg]1844330
Wielonienasycone kwasy tłuszczowe [g]3.30.11.1

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Badania nad komosą ryżową zdają się potwierdzać jej prozdrowotny wpływ na organizm człowieka – zaobserwowano m.in.  poprawę funkcji neuronów mózgu i silne działanie antyoksydacyjne.

Fitohormony obecne w tym zbożu mogą być traktowane jako wspomaganie przy łagodzeniu objawów menopauzy. Inna substancja – betanina obniża poziom homocysteiny, która działa stymulująco na proces tworzenia blaszek miażdżycowych, a jej podwyższony poziom zwiększa ryzyko udaru mózgu. Innym atutem quinoa są saponiny, czyli związki o charakterze przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybiczym i przeciwwirusowym, a dodatkowo pobudzają wydzielanie soku żołądkowego oraz żółci co również poprawia czynności trawienne przewodu pokarmowego.

Quinoa – komu polecana?

Komosa może być polecana niemal wszystkim osobom, a zwłaszcza tym, którzy cierpią na schorzenia metaboliczne, choroby sercowo naczyniowe, celiakię lub nietolerancję glutenu (jest naturalnie bezglutenowa).

Dzięki zawartości wszystkich aminokwasów egzogennych quinoa jest świetnym alternatywnym źródłem białka dla wegetarian oraz wegan. Także cukrzycy mogą sięgać po nią bez obaw, ponieważ cechuje ją niski indeks glikemiczny (dzięki wysokiej zawartości węglowodanów złożonych).

Quinoa – zastosowanie kulinarne

Komosa ma tak uniwersalne zastosowanie w kuchni jak ryż – może być wykorzystywana zarówno do potraw wytrawnych jak i słodkich, chociaż ze względu na swój delikatny smak chętniej jest używana do deserów, w których komponuje się świetnie niemal ze wszystkimi dodatkami. Także sposób jej przyrządzania jest bardzo prosty – wystarczy wypłukać ją pod bieżącą wodą, zalać wodą i zagotować, a następnie przykryć i odczekać kilka minut aż napęcznieje.

Quinoa ze względu na swoje właściwości i działanie prozdrowotne jak najbardziej może być mianowana żywnością superfoods i traktowana jako dobre źródło drogocennych substancji odżywczych.

Bibliografia:

  • Świeca M., Sęczyk Ł. I wsp: Bread enriched with quinoa leaves – The influence of protein–phenolics interactions on the nutritional and antioxidant quality. Food Chemistry, vol. 162 (1), 2014, s. 54–62
  • Vega-Gálvez A., Miranda M., i wsp.: Nutrition facts and functional potential of quinoa (Chenopodium quinoa willd.), an ancient Andean grain: a review. Journal of the Science of Food and Agriculture, vol. 90 (15), 2010 2541–2547
  • Lopes C. de O., Dessimoni G. V.i wsp.: Nutritional and non nutritional characterization of quinoa (Chenopodium quinoa). Alimentos e Nutrição, vol. 20 (4), 2009, s. 669-675
  • Graf B. L., Rojas-Silva P. i wsp.: Innovations in Health Value and Functional Food Development of Quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, vol. 14 (4), 2015, s.431–445
  • Zhu N., Sheng S. i wsp.: ANTIOXIDATIVE FLAVONOID GLYCOSIDES FROM QUINOA SEEDS (CHENOPODIUM QUINOA WILLD), Journal of Food Lipids, vol.8 (1) 2001, s. 37–44

o Karolina Męczyńska

Dietetyk, absolwentka SGGW. Najbardziej interesuję się dietoprofilaktyką oraz dietoterapią dzieci i młodzieży z problemem otyłości oraz nieprawidłowymi zachowaniami żywieniowymi. Poszukuję naturalnych sposobów leczenia chorób, które jednocześnie poparte są badaniami. Prywatnie jestem miłośniczką Czarnego Lądu - marzę o wyprawie safari z prawdziwego zdarzenia.