niedziela , 19 Listopad 2017
Home / Składniki odżywcze / Mikroelementy / Mikroelementy – fluor

Mikroelementy – fluor

Fluor (F) jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych w przyrodzie pierwiastków. Ten mikroelement wyizolowany i opisany został pod koniec XIX wieku przez francuskiego chemika Henri Moissan, który za swoje dokonania w zakresie chemii został laureatem Nagrody Nobla. Fluor ma dwojaki wpływ na zdrowie człowieka – z jednej strony znany jest ze swojego dobroczynnego działania na zęby, z drugiej jednak wykazuje działanie toksyczne oraz doprowadza do fluorozy szkieletu i zębów. Niektórzy twierdzą również, że mówienie o potrzebie fluoru w kontekście dbania o uzębienie to wynik działań marketingowych firm kosmetycznych i farmaceutycznych.

Zapotrzebowanie na fluor u osób dorosłych utrzymuje się na poziomie 3 mg na dobę u kobiet i 4 mg na dobę u mężczyzn.

Funkcje fluoru

Fluor występuje w niemal całym organizmie, spotkać go można zarówno w tkankach, jak i w płynach ustrojowych. Jego największe ilości znajdują się jednak w kościach i w zębach.

Fluor:

  • inaktywuje fosfatazy (enzymy),
  • umożliwia prawidłowy rozwój uzębienia,
  • buduje kości i zęby (wspólnie z wapniem),
  • chroni organizm przed drobnoustrojami,
  • wpływa na gospodarkę takich pierwiastków jak magnez, wapńfosfor,
  • usprawnia wchłanianie żelaza.

Niedobór fluoru

Gdy w organizmie brakuje fluoru, cierpią szczególnie kości i zęby. Tkanka kostna staje się bowiem krucha, szkliwo obumiera. Zęby stają się nadwrażliwe na działanie temperatury, powstają ubytki szkliwa i próchnica. Brak odpowiedniej higieny jamy ustnej to nie tylko nieestetyczny wygląd i ból, ale również groźne konsekwencje. Obecne w nieleczonych zębach bakterie mogą przedostać się do krwi a następnie do serca. Kruche kości stają się natomiast bardziej podatne na złamania. Rośnie również ryzyko wystąpienia osteoporozy.

Fluor – nadmiar

Fluor wykazuje nie tylko pozytywne działanie na organizm człowieka, ale również toksyczne. Nie wolno więc go przedawkować. Szczególnie narażone na nadmiar fluoru w organizmie są osoby z chorymi nerkami, ponieważ pierwiastek jest wydalany wraz z moczem. Nadmiar fluoru w diecie może skutkować:

  • fluorozą zębów (kredowobiałe lub brązowe przebarwienia na zębach skutkujące uszkodzeniem szkliwa),
  • fluorozą szkieletową (zmiany w budowie kości doprowadzające do ich osłabienia, deformacji, ograniczenia ruchomości, bólu mięśniowo-stawowego),
  • zahamowaniem aktywności enzymów,
  • przyspieszeniem procesu starzenia.

Poza tym, nadmiar fluoru w organizmie matki nie pozostaje obojętny dla płodu. Może dojść do obniżenia masy urodzeniowej, zaburzeń rozwoju płodu lub ciąża może zakończyć się przedwczesnym porodem. Mówi się również o tym, że istnieje związek pomiędzy przedawkowaniem fluoru a nowotworem kości, zespołem Downa oraz zmniejszonym poziomem inteligencji.

Najlepsze źródła fluoru

Fluor znajdujący się w produktach spożywczych ma postać lotną. Ugotowane dania są więc ubogie w ten pierwiastek. Występuje on jednak dość powszechnie w pożywieniu, które nie wymaga obróbki termicznej. Do ludzkiego organizmu trafia wraz z pastą do zębów. Również wody pitne są jego dobrym źródłem. Niektóre zawierają nawet 20 mg/l fluoru.

Pasta do zębów jako źródło "pokarmowe" fluoru.
Pasta do zębów jako źródło „pokarmowe” fluoru.

Zawartość fluoru w wybranych produktach (w µg na 100 g produktu):

ProduktFluor
czarna herbata373
chleb żytni51
cheddar35
szynka wieprzowa20
płatki kukurydziane17
jogurt truskawkowy9

Bibliografia:

Tablice biologiczne, Wydawnictwo Adamantan, 1994-2004, s. 15

Paul Pitchford, Odżywianie dla zdrowia – tradycje wschodnie i nowoczesna wiedza o żywieniu. Galaktyka 2008, 2009, 2010, s. 159

Małgorzata H.-J. Sikorska-Jaroszyńska, Fluor – pierwiastek, który zrewolucjonizował stomatologię. Medycyna w praktyce, czerwiec, 2010 r.

Urszula Kaczmarek, Mechanizmy kariostatyczne fluoru. Czas. Stomat., LVIII, 6, 2005

Anna Stogiera, Jadwiga Buczkowska-Radlińska, Antopogeniczna źródła fluoru – wpływ na otaczające środowisko i stan zdrowia człowieka – przegląd piśmiennictwa. Dental Forum, XLII, 2, 2014

http://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/zeby/dlaczego-nadmiar-fluoru-szkodzi_38111.html (19.07.2016 r.)

https://zasadyzywienia.pl/fluor.html (19.07.2016 r.)

http://dieta.mp.pl/zasady/74856,fluor (19.07.2016 r.)

o Magdalena Fedorowicz

Zapisz się na nasz Newsletter

Twoje zdrowie i dobre, ciekawe życie jest dla Ciebie ważne? Dla nas też! Dlatego zapraszamy do naszego newslettera - śledź bieżące informacje o zdrowym jedzeniu, wypoczynku, zdrowiu i urodzie oraz ciekawych inspiracjach. Zapraszamy.

Newslettera wysyłamy nie częściej niż raz na 2 tygodnie.

Zapisuję się na Newsletter ZielonyBambus.pl (mogę się wypisać w dowolnej chwili)

FreshMail.pl