niedziela , 22 Kwiecień 2018
Home / Zdrowie i uroda / Zdrowie / Homocysteina a cholesterol

Homocysteina a cholesterol

Homocysteina to aminokwas siarkowy, powstający w organizmie na drodze różnych przemian z aminokwasu metioniny.  Produkowana w każdej komórce organizmu przechodzi do osocza i krąży w nim związana z białkami.  Może ulec ponownemu przekształceniu w metioninę lub z cysteinę.  Jeśli homocysteina nie zostanie przekształcona w powyższe aminokwasy, bo jej produkcja przekracza możliwości metabolizmu – kumuluje się wówczas we krwi, co ma bardzo niekorzystny wpływ na zdrowie.

Homocysteina – mechanizm powstawania nadmiaru

Prawidłowe stężenie homocysteiny we krwi określa się na poziomie 5 – 14 μmoli/l. Jeśli jej ilość w osoczu przewyższa ten zakres mówimy wtedy o hiperhomocysteinemi. Taki podwyższony poziom homocysteiny jest uważany za czynnik zwiększający ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych (choroba niedokrwienna serca, udar mózgu, miażdżyca). Z tego powodu aminokwas ten został okrzyknięty w ostatnich latach „nowym cholesterolem”.   Może powodować ona również uszkodzenia komórek śródbłonka oraz zmniejszać jego elastyczność, a także zwiększać stany zapalne ścian naczyń krwionośnych. Dodatkowo przy podwyższonym stężeniu homocysteiny potęgują się inne czynniki ryzyka chorób układu krążenia. Rośnie ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego czy zaburzeń gospodarki lipidowej. Niektóre badania wykazują, że hiperhomocysteinemia zwiększa ryzyko ujawnienia się również chorób neurodegeneracyjnych (choroby Parkinsona oraz Alzheimera), uszkodzeniem cewy nerwowej płodu oraz nowotworu jelita grubego.

Wiele badań potwierdza również wpływ homocysteiny na gospodarkę lipidową organizmu. Podwyższony jej poziom jest czynnikiem wpływającym na zwiększenie ilości „złego” cholesterolu LDL oraz zmniejszenie korzystnego HDL. Tak więc u osób z grupy wysokiego ryzyka chorób sercowo – naczyniowych wykazano wysokie stężenie homocysteiny, LDL i cholesterolu całkowitego oraz zmniejszone stężenie HDL.  Poziom cholesterolu i jego poszczególnych frakcji był za to na odpowiednim poziomie u osób badanych z prawidłowym stężenie homocysteiny we krwi.

Jak obniżyć poziom homocysteiny

Szacuje się, że obniżenie stężenia homocysteiny w osoczu krwi o 25%, przyczyni się do zmniejszenia ryzyka choroby niedokrwiennej serca o 11% a udaru mózgu o 19%. Do tej pory najlepszym sposobem na  obniżenia stężenia homocysteiny w osoczu krwi jest suplementacja witaminami B6, B12 oraz kwasem foliowym. Właśnie te witaminy są niezbędne, aby homocysteina weszła w reakcje przekształcania w metioninę czy cysteinę, co w naturalny sposób obniża jej stężenie w osoczu. Niedobory tych witamin są więc czynnikiem mogącym spowodować wzrost stężenia homocysteiny we krwi. Ocenia się, że prawie 95% osób z niedoborem kwasu foliowego i witaminy B12 cierpi na hiperhomocysteinemię. Wśród innych czynników żywieniowych wymienić można np. dietę obfitującą w aminokwas metioninę (z dużą ilością mięsa), nadmierne spożywanie alkoholu czy picie dużych ilości kawy.

W celu obniżenia poziomu homocysteiny we krwi pomocna będzie zmiana nawyków żywieniowych i wprowadzenie określonej grupy produktów do codziennej diety. Produkty takie jak owoce, zielone warzywa liściaste, pełnoziarniste produkty zbożowe, mleko i przetwory mleczne oraz jaja wpłynie na wzrost poziomu witamin potrzebnych do metabolizmu homocysteiny. Według badań naukowych dieta DASH stosowana przy nadciśnieniu tętniczym oraz dieta wegetariańska obniżają ryzyko chorób sercowo – naczyniowych m.in. przez zmniejszenie ilości homocysteiny we krwi.

Źródła:

  1. A Baszczuk, Z Kopczyński. Hiperhomocysteinemia u chorych na schorzenia układu krążenia. Postepy Hig Med Dosw (online), 2014:68: 579-589.
  2. Gupta, Madhur. „Homocysteine: Is it the new cholesterol?.” PANACEA JOURNAL OF MEDICAL SCIENCES (2013): 02-06.
  3. Daly, C., Fitzgerald, A. P., O’Callaghan, P., Collins, P., Cooney, M. T., Graham, M., & COMAC Group. (2009). Homocysteine increases the risk associated with hyperlipidaemia. European Journal of Cardiovascular Prevention & Rehabilitation, 16(2), 150-155.
  4. Appel, Lawrence J., et al. „Effect of dietary patterns on serum homocysteine results of a randomized, controlled feeding study.” Circulation 102.8 (2000): 852-857.

 

o Emilia Gierada