poniedziałek , 25 Wrzesień 2017

Miedź

Miedź – jeden z mikroelementów, którego znaczenie w organizmie człowieka, wbrew pozorom, wcale nie jest w skali mikro.

Niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego stanowi przede wszystkim składnik wielu kluczowych enzymów.

Odblokowuje rezerwy żelaza, dzięki czemu zwiększa syntezę hemoglobiny. Zapewnia to odpowiedni transport tlenu do wszystkich tkanek organizmu. Umożliwia także zmianę stopnia utlenienia żelaza z żelaza dwuwartościowego na trójwartościowe, które jest znacznie lepiej przyswajalne, a dzięki temu skuteczniej wykorzystywane przez organizm.

Dodatkowo miedź chroni komórki przed szkodliwym działaniem wolnych rodników – wchodzi bowiem w skład dysmutazy ponadtlenkowej, która jest enzymem o działaniu przeciwutleniającym – naukowcy ciągle badają jaką rolę w profilaktyce rozwoju lub terapii choroby Alzheimera może mieć odpowiedni poziom tego mikroelementu.[1]

Ponadto ma swoją rolę w syntezie kolagenu i elastyny, więc warunkuje pośrednio optymalną pracę ścięgien oraz zapewnia elastyczność elastyny i odporność na zbytnie rozciąganie kolagenu w tkance łącznej.

Ciekawą rolą miedzi jest uczestniczenie we właściwym funkcjonowaniu komórek nerwowych, m.in. poprzez tworzenie osłonki mielinowej wokół neuronów, dzięki czemu impuls nerwowy jest przewodzony skokowo, a same komórki chronione są przed uszkodzeniami i szkodliwym wpływem środowiska zewnętrznego.

Jak ze wszystkimi składnikami pokarmowymi dla optymalnego funkcjonowania całego organizmu człowieka najważniejsza jest równowaga – zarówno niedobór jak i nadmiar miedzi jest niebezpieczny, a objawy na które należy zwrócić uwagę pochodzić będą ze strony układów i narządów, w których ten pierwiastek ma największy udział w ich funkcjonowaniu.

 Miedź – objawy nadmiaru

Bolesność stawów i mięśni, a także nudności i zaburzenia nastrojów będą pierwszymi oznakami, mogącymi sugerować nadmierne nagromadzenie się miedzi w organizmie. Należy podchodzić do nich bardzo poważnie, ponieważ długotrwały zbyt wysoki jej poziom może doprowadzić do zmian degeneracyjnych wątroby, nerek, a także mózgu – pierwiastek gromadzi się głównie w tych narządach, upośledzając ich pracę.

Nadmiarem miedzi, który nie jest wynikiem nieprawidłowej diety, charakteryzuje się choroba Wilsona – schorzenie o podłożu genetycznym, w czasie którego na rogówce tworzy się  pierścień Kaysera-Fleischera o miedzianej barwie.

 Miedź – objawy niedoboru

Niedobory miedzi spotykane są rzadko, jednak jeśli już wystąpią mogą być bardzo poważne. Zbyt małe spożycie z dietą, a także uszkodzenia przewodu pokarmowego prowadzą do osłabienia, problemów z oddychaniem i zaburzeń wzrostu. Co ważne najbardziej narażone są na nie dzieci i kobiety w ciąży.  Badania na młodych zwierzętach potwierdzają związek między niedoborem miedzi a nieprawidłowym rozwojem organizmu i jego opóźnionym wzrostem.[2] Ze względu na rolę tego pierwiastka w tworzeniu czerwonych krwinek, przy niewystarczającym jego stężeniu rozwija się groźna dla zdrowia niedokrwistość. Długotrwały niedobór miedzi może mieć także związek ze wzrostem ryzyka rozwoju niektórych nowotworów, miażdżycy, a także podwyższeniem stężenia cholesterolu.[3]

Miedź – najlepsze źródła pokarmowe

Miedź licznie występuje prawie we wszystkich grupach produktów spożywczych, jednak jej ilość w nich zawarta jest już różna. Do najbogatszych jej źródeł można zaliczyć: wątróbkę (9.8 mg), ostrygi (5,71 mg), sezam (4,08 mg), orzechy (2,22 mg – najwięcej mają orzechy nerkowca), jarmuż (1,5 mg). W produktach pełnoziarnistych, nasionach roślin strączkowych oraz warzywach zielonych występuje w mniejszej ilości, jednak także są one dość dobrym jej źródłem.

Należy pamiętać, że na przyswajalność miedzi wpływa wiele czynników. Białka mleka, kwas askorbinowy, a także inne pierwiastki takie jak molibden, cynk i kadm hamują jej wchłanianie.    Dodatkowo, co ciekawe, mleko kobiece zawiera bardzo mało miedzi, dlatego niemowlęta gromadzą jej zapasy w trakcie życia płodowego.

Bibliografia:

  • [1] Perspektywy terapii choroby Alzheimera. Jerzy Vetulani, PSYCHOGERIATRIA POLSKA, vol.1 (4), p.253-278, 2004
  • [2] Effects of copper, zinc and selenium status on performance and health in commercial dairy and beef herds: retrospective study. Enjalbert, P. Lebreton, O. Salat, Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, vol. 90 (11-12), p. 459-466, 2006
  • https://www.healthaliciousness.com/articles/high-copper-foods.php
  • [3]PODAŻ WYBRANYCH SKŁADNIKÓW MINERALNYCH W RACJACH POKARMOWYCH KOBIET W OKRESIE OKOŁOMENOPAUZALNYM . Monika Bronkowska, Jadwiga Biernat, Beata Sadowska, BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. – XLII, 2009, 1, str. 24 – 29
  • Żywienie zdrowego i chorego człowieka. H. Ciborowska, A. Rudnicka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2007

 

o Karolina Męczyńska

Dietetyk, absolwentka SGGW. Najbardziej interesuję się dietoprofilaktyką oraz dietoterapią dzieci i młodzieży z problemem otyłości oraz nieprawidłowymi zachowaniami żywieniowymi. Poszukuję naturalnych sposobów leczenia chorób, które jednocześnie poparte są badaniami. Prywatnie jestem miłośniczką Czarnego Lądu - marzę o wyprawie safari z prawdziwego zdarzenia.

Zapisz się na nasz Newsletter

Twoje zdrowie i dobre, ciekawe życie jest dla Ciebie ważne? Dla nas też! Dlatego zapraszamy do naszego newslettera - śledź bieżące informacje o zdrowym jedzeniu, wypoczynku, zdrowiu i urodzie oraz ciekawych inspiracjach. Zapraszamy.

Newslettera wysyłamy nie częściej niż raz na 2 tygodnie.

Zapisuję się na Newsletter ZielonyBambus.pl (mogę się wypisać w dowolnej chwili)

FreshMail.pl