czwartek , 23 Listopad 2017
Home / Składniki odżywcze / Białka / Gluten – dlaczego szkodzi

Gluten – dlaczego szkodzi

Gluten to powszechnie używana nazwa identyfikująca białka zbóż o podobnej budowie, przy czym białka występujące w jednych zbożach są bardziej agresywne dla układu trawiennego człowieka, a te występujące w innych zbożach wydają się być mniej szkodliwe. I tak za białko glutenowe wywołujące najwięcej szkody uznawane jest białko pszenicy czyli gliadyna. W innych zbożach występują:

  • w życie – sekalina,
  • w  jęczmieniu – hordeina
  • w owsie – awenina.

W zbożach „bezglutenowych” występują:

  • w kukurydzy – zeina,
  • w sorgo – kafiryna,
  • w prosie – panicyna
  • w ryżu – orzenina,

z tym, że ich oddziaływanie na jelito człowieka jest na tyle niewielkie, że uznane zostały jako wolne od glutenu.

Gluten – jak szkodzi?

Jakie objawy mogą świadczyć o złej tolerancji glutenu?

  • nieuzasadniony spadek masy ciała
  • ból brzucha
  • przewlekła biegunka (znacznie rzadziej zaparcia)
  • pieniste, tłuszczowe stolce
  • wzdęcia
  • wymioty
  • nawracające nadżerki jamy ustnej
  • bladość skóry
  • zmęczenie
  • osłabienie mięśni
  • obrzęk i ból stawów
  • ubytki szkliwa zębów
  • zaburzenia krzepnięcia krwi (czyli np. częste krwawienia z nosa, łatwość w powstawaniu siniaków)
  • zmiany skórne (zaczerwienie, wysypka)
  • zawrot głowy
  • zaburzenia równowagi
  • depresja
  • padaczka
  • brak równowagi hormonów płciowych (nieregularna miesiączka, niewyjaśniona niepłodność)

Objawy różnią się w zależności od schorzenia lub jego odmiany i z reguły nie występują pojedynczo. Osoby, u których wykrywa się choroby związane z nieprawidłowym metabolizmem glutenu często przed postawieniem końcowej diagnozy zmuszone są stawić się na badania u lekarzy kilku specjalizacji, gdyż nietolerancja glutenu daje objawy nieswoiste.

Gluten – schorzenia wymagające eliminacji z diety

Istnieje kilka schorzeń wymagających całkowitej eliminacji glutenu z diety i jest to celiakia, alergia na gluten oraz nadwrażliwość na gluten. Te trzy dolegliwości różni patogeneza powstawania niekorzystnych reakcji na gluten.

Celiakia to choroba immunologiczna o podłożu genetycznym, może ujawnić się w każdym wieku i dawać różne objawy. Wyróżnia się trzy rodzaje celiakii:

  • klasyczna – występuje zanik kosmków jelitowych, we krwi są wykrywalne przeciwciała oraz występują objawy spowodowane złym wchłanianiem i niedoborem składników odżywczych;
  • drzemiącą – celiakia ujawnia się pod wpływem konkretnego czynnika, np. operacji, infekcji, ciąży;
  • latentną – brak jest objawów klinicznyhc choroby oraz nie ma zaniku kosmków jelitowych, ale wykrywa się we krwi obecność odpowiednich przeciwciał.

Alergia pokarmowa to nieprawidłowa reakcja immunologiczna na spożyty składnik pokarmowy, czyli w tym przypadku gluten. Przy reakcji alergicznej biorą udział przeciwciała IgE lub IgG. Taka reakcja po spożyciu glutenu może wystapić natychmiast albo nawet po kilkunastu godzinach.

Nadwrażliwość to brak możliwości strawienia lub wchłaniania pewnych składników żywności i jest to reakcja zachodząca bez udziału układu immunologicznego. Ta jednostka chorobowa budzi najwięcej wątpliwości co do diagnozy jak i jej istnienia. Można tutaj właściwie zaliczyć wszystkie niekorzystne objawy występujące po spożyciu glutenu, ale nie powodujące zmian w obrazie jelita (nie ma zaniku kosmków jelitowych) oraz w których nie biorą udziału przeciwciała (np. IgE lub IgG).

W diecie bezglutenowej warto korzystać przede wszystkim z produktów oznaczonych międzynarodowym symbolem przekreślonego kłosa. Niestety gluten jest w wielu produktach, w których zupełnie byśmy się go nie spodziewali, np. jogurt, majonez, mieszanki przypraw, wędliny, leki. Obecnie musi on być wymieniony na opakowaniu wytłuszczoną czcionką jako składnik alergizujący.

Bibliografia:

Karakuła R., H., Dzikowska I., Dzikowski M., Pelczarska – Jamroga A, Próchnicki M., Czy produkty zbożowe mogą być szkodliwe dla naszej skóry?- powiązania pomiędzy reakcją na gluten i zaburzeniami dermatologicznymi. Zdrowie Dobrostan 2013; 4; VII

Kropka B; Dieta bezglutenowa: http://www.mp.pl/

http://www.celiakia.pl/celiakia/

http://dietetycy.org.pl/czym-jest-alergia-nietolerancja-nadwrazliwosc-pokarmowa/

http://www.medonet.pl/zdrowie/wiadomosci/celiakia-i-nietolerancja-glutenu-objawy-dieta,artykul,1580695.html

 

o Anna Pacześ

Dawno, dawno temu moja mama zaraziła mnie pasją do gotowania. Zainteresowałam się zdrowym odżywianiem, dlatego rozpoczęłam studia na kierunku Dietetyka na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. Chociaż studia to nie była bajka, udało mi się je zakończyć z tytułem magistra. Tak moja pasja stała się moją pracą. Ale nie samą pracą człowiek żyje... W wolnych chwilach lubię poczytać dobrą książkę albo wybrać się w podróż. Często jednak książki umożliwiają mi podróże gdzie i kiedy tylko chcę! Najlepiej do Indii, które mnie fascynują, które uwielbiam i za którymi tęsknię.

Zapisz się na nasz Newsletter

Twoje zdrowie i dobre, ciekawe życie jest dla Ciebie ważne? Dla nas też! Dlatego zapraszamy do naszego newslettera - śledź bieżące informacje o zdrowym jedzeniu, wypoczynku, zdrowiu i urodzie oraz ciekawych inspiracjach. Zapraszamy.

Newslettera wysyłamy nie częściej niż raz na 2 tygodnie.

Zapisuję się na Newsletter ZielonyBambus.pl (mogę się wypisać w dowolnej chwili)

FreshMail.pl