niedziela , 22 Kwiecień 2018
Home / Zdrowe diety / Dieta niskobiałkowa / Dieta niskobiałkowa

Dieta niskobiałkowa

Dieta niskobiałkowa zalecana jest dla osób z chorobami nerek i wątroby (niewydolność), alergiami pokarmowymi i wrodzonymi chorobami metabolicznymi. Ilość białka w diecie ma ściśle określone ramy i zależy od stanu zaawansowania choroby i indywidualnych zaleceń dla każdego pacjenta.

Ponieważ nerki i wątroba biorą udział w procesach metabolicznych białka to właśnie w ich stanach chorobowych ten składnik pokarmowy ogranicza się poniżej wartości fizjologicznego zapotrzebowania, aby ochronić zaatakowane chorobą narządy. Dieta niskobiałkowa dostarcza białko w ilości około 40 – 50 g na dobę, czyli 0,6 – 0,7 g/kg należnej masy ciała. Należy tak dobrać ilość białka w diecie, aby nie niszczyć chorych narządów a jednocześnie zapewnić taką ilość białka, aby nie doprowadzić do wyniszczenia organizmu.

W diecie stosuje się białko o wysokiej wartości biologicznej, czyli pochodzenia zwierzęcego, a eliminuje niepełnowartościowe białko roślinne stosując np. chleb niskobiałkowy. Białko z produktów zwierzęcych powinno stanowić 50% ogólnej puli białka. W diecie zabronione są kakao i czekolada, wędliny, pasztety i ryby wędzone, konserwy mięsne i rybne, sery żółte, pleśniowe i topione, zupy na wywarach mięsnych, rosoły, buliony, mięsa w dużych ilościach a poza tym wszystkie mięsa i ryby tłuste. Z jadłospisu wyklucza się całkowicie suche nasiona roślin strączkowych. Przy wysokich restrykcjach dotyczących ilości białka wprowadza się pieczywo i inne mączne wyroby jak makarony ze skrobi pszennej, mąki ziemniaczanej czy specjalnych mąk niskobiałkowych oraz eliminuje kasze. Z produktów mlecznych zaleca się spożywanie w odpowiednich ilościach mleka, twarogu i fermentowanych napojów mlecznych jak jogurt i kefir. Poleca się również chude mięsa i chude ryby, jaja na miękko również w ściśle wyliczonych ilościach. Warzywa można spożywać bez ograniczeń rodzajowych – ważne, aby nie były to warzywa zasmażane, marynowane czy kiszone. Z owoców nie poleca się gruszek i czereśni za to można jeść jabłka, jagody i cytrusy.

Restrykcje dotyczące białka dotyczą również osób z alergią na mleko i produkty mleczne, ryby czy jaja, czyli produkty będące bardzo dobrymi źródłami białka. W przypadku alergii stosuje się dietę eliminacyjną w wykluczeniem konkretnego produktu białkowego.

W przypadku chorób metabolicznych zwanych też rzadkimi bądź wrodzonymi dietę niskobiałkową stosuje się w przypadku m.in choroby syropu klonowego, acydurii, homocystynuri czy fenyloketonurię. Są to choroby, w których zaburzone są przemiany aminokwasów, czyli składowych białka. U tych chorych przestrzeganie zaleceń diety jest bezwzględne z powodu możliwych powikłań zagrażających życiu. Stosuje się u nich specjalne produkty spożywcze niskobiałkowe, jak np. chleb i makaron niskobiałkowy oraz suplementy aminokwasowe.

Dietę niskobiałkową stosuje się zawsze ze wskazań medycznych i pod kontrolą lekarza bądź dietetyka. Jak wskazują badania, wiedza żywieniowa na temat zawartości białka w różnych grupach produktów spożywczych jest niewystarczająca. U osób które muszą stosować dietę niskobiałkową ze względu na stan zdrowia odpowiednia dieta jest kluczowa dla procesu leczenia.

 

 

 

Źródła:

  1. Ehmke vel Emczyńska – Seliga. Terapia dietetyczna wybranych wrodzonych wad metabolizmu. Polish Journal of Nutrition.2(02)20015 25-30.
  2. Ciborowska H, Rudnicka A. Dietetyka. Żywienie człowieka zdrowego i chorego. PZWL 2004, wyd.II. 290 – 296.
  3. Głąbska, D.,Włodarek D, Rojek-Trębicka J. „Analiza wiedzy żywieniowej dotyczącej zawartości białka w produktach bogatoskrobiowych w grupie chorych na przewlekłą chorobę nerek.” (2014).
  4. Wieczorek-Chełmińska Z. Nowoczesna dietetyczna książka kucharska. PZWL, wyd II, 2014.

 

o Emilia Gierada