piątek , 19 Styczeń 2018
Home / Zdrowe diety / Dieta w chorobach tarczycy / Dieta w niedoczynności tarczycy

Dieta w niedoczynności tarczycy

Choroby tarczycy są najczęściej występującymi spośród wszystkich schorzeń endokrynologicznych. Niedoczynność tarczycy to stan, w którym tarczyca produkuje za mało hormonów T4 i pośrednio T3 odpowiedzialnych w organizmie za prawidłowy przebieg procesów metabolicznych. Na niedoczynność tarczycy cierpią głównie kobiety, przy czym najwięcej zachorowań odnotowuje się po 50 roku życia. Dieta (wraz z leczeniem farmakologicznym) odgrywa kluczową rolę przy tym schorzeniu – zarówno w aspekcie składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania tarczycy jak i składników i pokarmów, których należy unikać.

Jedną z przyczyn występowania niedoczynności tarczycy upatruje się w nieprawidłowej diecie, w której brakuje ważnych składników odżywczych. Styl odżywiania oparty na gotowych, wysoko przetworzonych produktach z niskim spożyciem świeżych warzyw, owoców prowadzi do niedoborów pokarmowych, których konsekwencją może być problemy m.in. z gospodarką hormonalną organizmu. Aby tarczyca mogła prawidłowo funkcjonować i produkować hormony niezbędne są dostarczane jej z pożywieniem: jod, żelazo, selen, cynk, oraz witaminy takie jak A, D i z grupy B.

Jod to pierwiastek kluczowy dla tarczycy gdyż wchodzi on w skład hormonów tarczycy i jest niezbędny do ich syntezy. Jeśli w diecie brakuje jodu, tarczyca nie ma substratu do produkcji swoich hormonów. Jednocześnie niedobór tego pierwiastka przyczynia się do powstawania wola tarczycy. Najlepsze źródła jodu to ryby i owoce morza, wody mineralne, otręby, warzywa i owoce (zawartość jodu zmienna i zależna od środowiskowych warunków uprawy). W Polsce joduje się także sól, jednak ze względu na zawartość sodu i jego wpływ na występowanie nadciśnienia tętniczego – ciężko jest uznać sól za źródło jodu (a jedynie uzupełnienie).

Selen, żelazo i cynk wchodzą w skład enzymów (dejonidaza, tarczycowa peroksydaza jodująca i inne) uczestniczących w produkcji jak i/lub przemianie T4 do T3. Jeśli dieta obfituje w produkty zbożowe pełnoziarniste, nasiona i pestki, mięso, jaja i ryby to z pewnością dostarczone zostaną te niezbędne dla syntezy hormonów tarczycy pierwiastków.

Ponieważ niedoczynność tarczycy wpływa na przemiany metaboliczne, co przyczynia się do szybkiego wzrostu masy ciała niezbędna jest dieta o prawidłowej wartości energetycznej, z odpowiednim rozkładem białka, tłuszczy i węglowodanów oraz regularna aktywność fizyczna. Przy tym schorzeniu drastyczne obniżenie kaloryczności nie przynosi efektów w postaci obniżenia masy ciała gdyż jeszcze bardziej spowalnia pracę tarczycy, a przy tym metabolizm.

Pokarmy, które uznawane były za wpływające niekorzystnie na pracę tarczycy to warzywa kapustne bogate w związki zwane goitrogenami. Do grupy tej zalicza się wszelkie odmiany kapusty, kalafior, brokuł, brukselkę, jarmuż i rzepę. Ich niekorzystne działanie polega na hamowaniu wchłaniania jodu i utrudnianiu w ten sposób syntezy hormonów przez tarczycę. Jednak według najnowszych badań zawartość goitrogenów w rzepie, brokułach i jarmużu jest tak niska, że przy typowym spożyciu nie wpływa na pracę tarczycy. Jeśli chodzi o pozostałe warzywa krzyżowe to część goitrogenów ulega unieczynnieniu podczas np. gotowania bez przykrycia, mrożenia, rozdrabniania czy kiszenia kapusty. Okazjonalne spożycie tych warzyw wraz z odpowiednią ilością jodu w diecie nie spowoduje zaostrzenia choroby.

Często niedoczynności tarczycy towarzyszą nietolerancje – glutenu, laktozy czy białek mleka krowiego. Warto w takim przypadku przeprowadzić diagnostykę w kierunku potwierdzenia/wykluczenia współistnienia nietolerancji i wprowadzić odpowiednią dietę eliminacyjną.

 

Źródła:

  1. STOLIŃSKA, HANNA, and DIANA WOLAŃSKA. „Składniki pokarmowe istotne w niedoczynności tarczycy.” Żywienie Człowieka i metabolizm, 2012, XXXIX, nr 3
  2. Sadowska, Joanna, and Aleksandra Stawska. Dietoprofilaktyka chorób współtowarzyszących niedoczynności tarczycy w wybranej grupie kobiet. I CHEMIA TOKSYKOLOGICZNA.
  3. Zakrzewska, E., M. Zegan, and E. Michota-Katulska. „Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy przy współwystępowaniu choroby Hashimoto.”Bromatologia i Chemia Toksykologiczna2 (2015).

 

 

 

 

 

 

 

 

o Emilia Gierada