czwartek , 23 Listopad 2017
Home / Zdrowe diety / Dieta na odporność / Cynk na odporność

Cynk na odporność

Częste i nawracające infekcje oraz przeziębienia to podstawowy objaw osłabionego układu odpornościowego. Najskuteczniejsza obrona  przed wszelkiego rodzaju patogenami to sprawnie działający układ odpornościowy. Stosowanie urozmaiconej, bogatej w składniki odżywcze diety to główny czynnik pomagający wzmocnić naturalną odporność organizmu. Jednym z mikroelementów  pomocnych w dbaniu o właściwe funkcjonowanie układu immunologicznego jest cynk.

Funkcje w organizmie

Pierwiastek ten uczestniczący w dojrzewaniu komórek odpornościowych, chroni przed patogenami, takimi jak bakterie, wirusy oraz grzyby, a także łagodzi objawy chorób autoimmunologicznych. Wspomaga regulację cyklu miesiączkowego, zwiększa płodność oraz zmniejsza ryzyko rozwoju chorób prostaty. Cynk pomaga w leczenie stanów depresyjnych, poprawia sprawność intelektualną i zapobiega otępieniu. Wchodzi w skład wielu ważnych enzymów. Bierze udział w tworzeniu białek, kwasów nukleinowych oraz insuliny. Wspomaga proces mineralizacji kości i tworzenia tkanek. Cynk jest znany także z szybszego gojenia ran, łagodzenia podrażnień i wzmacniania włosów oraz paznokci. Liczne badania i doświadczenia wskazują, że cynk posiada właściwości antyoksydacyjne. Odpowiednia podaż tego składnika w przypadku osób palących pomaga usunąć z tkanek toksyczne pierwiastki, takie jak kadm oraz ołów. Cynk jest także odpowiedzialny za utrzymywanie właściwego stężenia witaminy A.

W organizmie dorosłej osoby znajduje się około 2-2,5g cynku. Jest on obecny w praktycznie wszystkich tkankach, jednak magazynowany jest tylko w niewielkim stopniu, w związku z tym konieczne jest jego systematyczne dostarczanie z zewnątrz. Podstawowym źródłem cynku w diecie są produkty zbożowe, ryby, mięso oraz wędliny.

Cynk – niedobory

Do deficytów cynku prowadzi jego niedostateczna podaż z dietą. Z pokarmów pochodzenia roślinnego cynk jest wchłaniany w niewielkim stopniu. W produktach tych znajduje się kwas fitynowy utrudniający jego pobranie z pożywienia. Z tego względu niedobory cynku występują przede wszystkim wśród osób preferujących dietę roślinną (weganie i wegetarianie). Z żywności cynk wchłaniany jest w zaledwie ok. 8-29%. Niedobory tego pierwiastka prowadzą do występowania wielu schorzeń i dolegliwości. Skutkiem hipocynkemii mogą być:

  • zaburzenia odporności, czego skutkiem są częste infekcje i choroby,
  • brak apetytu oraz utrata masy ciała,
  • opóźnione dojrzewanie i zahamowanie wzrostu,
  • zmiany skórne, takie jak rozstępy, wysychanie skóry, upośledzone gojenie się ran, egzemy,
  • zaburzenia widzenia oraz pojawiające się objawy starzenia,
  • zaburzenia psychiczne i neurosensoryczne,
  • zwiększona tolerancja na glukozę,
  • wtórna niedoczynność tarczycy,
  • zaburzenia węchu oraz smaku,
  • upośledzenie funkcji poznawczych, a nawet autyzm,
  • obniżenie stężenia testosteronu oraz zwiększenie ilości amoniaku w surowicy.

Cynk – nadmiar

Zapotrzebowanie na cynk dla osoby dorosłej wynosi około 8-11mg dziennie. Organizm ludzki może tolerować stosunkowo duże dawki tego pierwiastka, w związku z tym ryzyko zatrucia jest niewielkie. Dopiero po przyjęciu bardzo dużych ilości cynku pojawiają się objawy jego nadmiaru w organizmie. Są to przede wszystkim biegunki, nudności, ogólne osłabienie organizmu, gorączka, niedokrwistość oraz bóle w nadbrzuszu. Długotrwałe przyjmowanie dawek cynku wyższych niż zalecane może zmieniać metabolizm innych pierwiastków, szczególnie miedzi oraz żelaza.

Piśmiennictwo:

  1. Brzozowski I., Bojar I.: A concentration of elements (zinc, copper and selenium) active in reactions of oxidative stress in women with pregnancy complicated by type I diabetes, European Journal of Medical Technologies, 2014; 4(5), 55-65
  2. Gapys B., Raszeja-pecht A., Bielarczyk H.: Rola cynku w procesach fizjologicznych i patologicznych organizmu, Diagn Lab, 2014, 50(1), 45-52
  3. Jarosz M: Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, Instytut Żywności i Żywienia 2012, 123-141
  4. Krzysik M., Bierna J., Grajeta H.: Wpływ wybranych składników odżywczych pożywienia na funkcjonowanie układu odpornościowego. Cz. II. Immunomodulacyjne działanie witamin i pierwiastków śladowych na organizm człowieka, Adv Clin Exp Med., 2007, 16, 1, 123-133
  5. Kuźmicka P., Karakiewicz B., Rotter I.: Wpływ palenia tytoniu na wybrane składniki mineralne: wapń, magnez, żelazo, cynk i selen – przegląd badań, Medycyna Ogólna i Nauki o zdrowiu, 2012, 18(4), 409-415
  6. Puzanowska-Tarasiewicz H., Kuźmicka L., Tarasiewicz M.: Funkcje biologiczne wybranych pierwiastków. III. Cynk – składnik i aktywator enzymów, Pol. Merk. Lek., 2009, XXVII 161, 419-422
  7. Zielińska-Pisklak M., Szeleszczuk Ł., Kuras M.: Rola witaminy C i cynku we wspomaganiu układu odpornościowego, Lek w Polsce, 23,11-12’13, 271-272
  8. Żak I.: Składniki bionieorganiczne, w: Żak I. (red): Chemia medyczna, Katowic, ŚAM, 2001, 96-105

 

o Diana Chmielowiec

Zapisz się na nasz Newsletter

Twoje zdrowie i dobre, ciekawe życie jest dla Ciebie ważne? Dla nas też! Dlatego zapraszamy do naszego newslettera - śledź bieżące informacje o zdrowym jedzeniu, wypoczynku, zdrowiu i urodzie oraz ciekawych inspiracjach. Zapraszamy.

Newslettera wysyłamy nie częściej niż raz na 2 tygodnie.

Zapisuję się na Newsletter ZielonyBambus.pl (mogę się wypisać w dowolnej chwili)

FreshMail.pl